11 kryteriów oceny potencjału człowieka

Podczas ostatniego zgromadzenia rozmawialiśmy o tym, czym jest potencjał, a także o tym, jak ocenić potencjał danej osoby. Ile wymieniliśmy sobie kryteriów służących do jego oceny? (Jedenaście). Powtórzcie raz jeszcze te jedenaście kryteriów. (Umiejętność uczenia się, zdolność rozumienia różnych rzeczy, zdolność pojmowania, umiejętność akceptowania różnych rzeczy, zdolności poznawcze, zdolność do wydawania sądów, umiejętność rozpoznawania różnych rzeczy, umiejętność reagowania na różne rzeczy, umiejętność podejmowania decyzji, zdolność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy oraz innowacyjność). Każda z tych jedenastu umiejętności czy zdolności stanowi część kryterium oceny wszechstronnego potencjału danej osoby. Ostatnim razem omówiliśmy dziesięć z nich, dochodząc do zdolności właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy. W przypadku każdej z tych dziesięciu zdolności omówiliśmy przejawy wysokiego, przeciętnego i niskiego potencjału oraz zupełnego braku potencjału. Ludzie pozbawieni potencjału zasadniczo nie posiadają żadnych atutów, nie mają prawdziwych pasji ani zainteresowań. Kiedy stykają się z czymkolwiek, nie mają na ten temat żadnego zdania i nie posiadają zdolności do wydawania sądów. Nie mają również umiejętności rozpoznawania ludzi, zdarzeń i rzeczy; nie posiadają też umiejętności akceptowania czegokolwiek i, rzecz jasna, tym bardziej nie sposób stwierdzić, by mieli umiejętność reagowania na różne rzeczy lub umiejętność podejmowania decyzji. Ponieważ tacy ludzie nie mają żadnych mocnych stron, tym bardziej nie kojarzy się ich ze zdolnością właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy.

Kryterium dziesiąte: Umiejętność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy

Jeśli chodzi o zdolność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy, na ostatnim zgromadzeniu omówiliśmy część tego zagadnienia. Do czego przede wszystkim odnosi się zdolność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy? Ocenianie różnych rzeczy odnosi się do tego, co ludzie nazywają rozeznaniem, w sensie pewnej zdolności do identyfikowania idei, zapatrywań, stanowisk i motywów, jakie niosą z sobą lub wspierają ludzie, zdarzenia i rzeczy. Zdolność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy dotyczy głównie przemyśleń i zapatrywań danej osoby w odniesieniu do pewnych kwestii, a zatem rzeczy związanych ze sferą myśli. Jeżeli posiadasz umiejętność identyfikowania i szacowania tych rzeczy, jesteś osobą mającą zdolność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy. Jeśli zaś nie wiesz, jak patrzeć na te kwestie i zasadniczo nie potrafisz dostrzec tych kwestii związanych z przemyśleniami i zapatrywaniami, to nie można uznać, że posiadasz zdolność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy – ta umiejętność jest ci zupełnie obca. Jeśli jednakże, stykając się z czymś, potrafisz stwierdzić, skąd ta rzecz się bierze i jaki cel się za nią kryje, oraz rozpoznać, czy idee i zapatrywania, które przekazuje i wspiera, są właściwe, czy nie, a także potrafisz stwierdzić, czy te idee i zapatrywania są w stanie się sprawdzić, czy są czymś pozytywnym, czy negatywnym, i czy są zgodne z prawami rozwoju rzeczy, czy też są bliskie zjawiskom zachodzącym w ramach działania praw rządzących wszystkimi rzeczami stworzonymi przez Boga – jeśli posiadasz tego rodzaju zdolność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy, dowodzi to, że masz całkiem wysoki potencjał. Jeśli idee i zapatrywania, które dana rzecz wspiera, albo kierunek i cele, które promuje, obejmują błędy, wypaczenia, rzeczy sprzeczne z człowieczeństwem lub logiką myślenia, albo takie, które są w sposób fundamentalny niezgodne z obiektywnymi prawami rządzącymi wszystkimi rzeczami stworzonymi przez Boga – jeżeli potrafisz to wszystko wykryć i potrafisz dostrzec zarówno to, co właściwe, jak i to, co niewłaściwe, to wystarcza, aby dowieść, że posiadasz zdolność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy oraz że zdolność ta jest u ciebie wysoce rozwinięta. Sam fakt jej posiadania oznacza zaś, że masz bardzo wysoki potencjał. Na przykład, kiedy czytasz artykuł napisany przez jakiegoś brata lub siostrę z kościoła, jesteś w stanie dostrzec, czy ich pojmowanie spraw, ich zrozumienie naturoistoty ludzi oraz ich rozumienie słów Bożych zgodne jest z prawdozasadami, czy wyrażone w tym artykule zapatrywania są wypaczone oraz czy przyjęty w nim punkt widzenia i stanowisko są właściwe, czy nie – potrafisz wykryć wszystkie te rzeczy. Jeżeli jesteś w stanie zgodzić się z tymi zawartymi w artykule ideami i zapatrywaniami, które są właściwe, i jeśli potrafisz również zidentyfikować i skorygować wyrażone w nim niedorzeczne idee i zapatrywania oraz wiesz, dlaczego te właśnie idee i zapatrywania są niewłaściwe i jakie aspekty logiki myślenia, czy też które obiektywne prawa rzeczy pozytywnych one naruszają, a także, na pewnej głębszej płaszczyźnie, potrafisz dostrzec, który aspekt prawdozasad, których Bóg nauczał rodzaj ludzki, naruszają – dowodzi to, że masz wysoki potencjał. Po pierwsze, jeśli potrafisz dostrzec, jakie rzeczy pozytywne zawarte są w tym artykule, których warto by się nauczyć, oraz umiesz oszacować, jaki pozytywny kierunek wskazuje on ludziom, a także jakie pozytywne zaopatrzenie, pomoc i wsparcie im przynosi – i jeżeli potrafisz ponadto rozpoznać, jakie szkodliwe, negatywne i wypaczone rzeczy zawiera ten artykuł, jakie mieści w sobie niedorzeczne idee i zapatrywania, które mogą skierować ludzkie myślenie w niewłaściwą stronę, jakiego rodzaju negatywny wpływ mogą one mieć na ludzi, jak należy skorygować te niedorzeczności i jak zrekompensować pewne niedociągnięcia tego artykułu, tak aby mógł przynieść ludziom większą korzyść – to jest to jeden z przejawów posiadania zdolności właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy. Na przykład, jeśli chodzi o naukę tańca, gdy oglądasz występ taneczny, jesteś w stanie dostrzec, które ruchy są bardzo ludzkie, gdyż wyrażają myśli i pragnienia właściwe człowieczeństwu, wynikają z ludzkiego spojrzenia na świat, są zakorzenione w człowieczeństwie i w wysokim stopniu zgodne są z potrzebami sumienia i rozumu, jakie cechują zwykłe człowieczeństwo. Potrafisz też stwierdzić, które ruchy, miny i środki wyrazu mowy ciała, jak również zawarte w nich idee, są pozytywne i mogą wzbogacić czyjś duchowy świat – jesteś w stanie dostrzec wszystkie te rzeczy. Nie jest tak, że umiesz jedynie tańczyć lub wykonywać jakieś proste ruchy – jesteś raczej w stanie zrozumieć, jakie idee propaguje dane przedstawienie taneczne; możesz pojąć znaczenie zawartych w nim idei, jak również formy taneczne zastosowane pod wpływem tychże idei. Jeżeli te formy oraz mowa ciała przynoszą ludziom korzyść i są czymś, czego powinieneś się uczyć, co powinieneś zaakceptować i z czego czerpać – jesteś w stanie dostrzec te rzeczy i się ich nauczyć oraz potrafisz zaakceptować to, co w tym tańcu pozytywne – to jest to jeden z przejawów posiadania zdolności właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy. Oczywiście, jeśli taniec przedstawia pewne wypaczone idee, które nie licują z człowieczeństwem, a ty potrafisz je również dostrzec i jesteś w stanie stwierdzić, w czym tkwią błędy, a także wiesz, co jest nie tak z tą formą prezentacji i jakie kryją się za nią myśli przewodnie – jeżeli potrafisz to wszystko dostrzec i zidentyfikować, to jest to również jeden z przejawów posiadania zdolności właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy. Czy teraz, kiedy podaliśmy te dwa przykłady, rozumiecie już, czym jest zdolność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy? Czy to kryterium oceny tego, czy ktoś ma wysoki potencjał i posiada zdolność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy, zostało już na dobre ustalone? (Tak).

Jeśli coś widzisz i rozpoznajesz idee oraz zapatrywania, które rzecz ta wspiera, albo punkt widzenia i stanowisko, jakie przyjmuje, ale nie wiesz, czy te idee i zapatrywania są właściwe, czy nie, to nie posiadasz szczególnie rozwiniętej zdolności rozpoznawania rzeczy. Możesz mieć tylko takie poczucie: „Ten taniec jest całkiem niezły; ten artykuł jest całkiem dobry; ten film jest niezgorszy; ma swoją wartość artystyczną, a zastosowane w nim środki wyrazu są wyśmienite” – jedynie obserwujesz tę rzecz i poznajesz ją z czysto branżowego punktu widzenia lub z perspektywy wiedzy, nie będąc przy tym jednak w stanie stwierdzić, czy idee i zapatrywania, które rzecz ta wspiera, są właściwe, czy niewłaściwe, słuszne czy niesłuszne, pozytywne czy negatywne. Możesz przy tym również zadawać na przykład takie pytania: „Czy te idee i zapatrywania są zgodne z prawdą? Czy ten występ zgodny jest z człowieczeństwem? Czy jest zgodny z prawami rozwoju rzeczy? Czy tacy ludzie istnieją? Czy takie zdarzenia miały miejsce? Czy jest to coś pozytywnego?”. Jeśli każde wypowiedziane przez ciebie zdanie kończy się znakiem zapytania, oznacza to, że brakuje ci umiejętności rozpoznawania rzeczy. Jeśli znasz jedynie techniczne, profesjonalne lub oparte na wiedzy aspekty danej rzeczy, lecz jeśli chodzi o pewne kwestie ze sfery myśli, nie potrafisz ocenić, czy są one właściwe, czy niewłaściwe, słuszne, czy niesłuszne, to co nam to mówi o twoim potencjale? Wskazuje to, że jesteś człowiekiem o przeciętnym potencjale. Choć masz pewną zdolność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy, ogranicza się ona u ciebie do oceniania myśli autora z technicznej, profesjonalnej perspektywy. Potrafisz jedynie pojąć czy zrozumieć, dlaczego autor zrobił to, co zrobił, ale nie umiesz ocenić, czy wspierane przez niego idee i zapatrywania są właściwe, czy nie, i czy są czymś pozytywnym albo jak wielki wpływ mają na ludzi, kiedy już zostają zaprezentowane, ani czy jest to wpływ pozytywny, czy negatywny, bądź też jakie konsekwencje te idee i zapatrywania przynoszą ludziom – nie wiesz żadnej z tych rzeczy. Sądząc po tym poziomie tej umiejętności, potencjał takich ludzi jest zaledwie przeciętny. Potrafią tylko sobie z grubsza oszacować różne rzeczy, lecz nie potrafią ich właściwie oceniać, a zatem ich potencjał nie sięga poziomu posiadania zdolności właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy. Niektórzy ludzie, bez względu na to, jakie wykonują obowiązki, mają bardzo nikłą zdolność rozpoznawania rzeczy. Sądzą, że robienie różnych rzeczy w dowolny sposób jest do przyjęcia. Ich zapatrywania i postawy są bardzo mętne, całkowicie niejasne. Bez względu na to, co ktokolwiek inny powie, tacy ludzie są w stanie to zaakceptować, z uwagi na to, że nie mają właściwych zapatrywań ani zasad praktyki. W rezultacie nie potrafią dobrze wykonywać żadnego obowiązku. Niezależnie od tego, jakiej pracy się podejmują, mają w głowach zamęt i cechuje ich brak jasności, zwłaszcza jeśli chodzi o definiowanie i wyznaczanie granic dotyczących tego, czy różne pojawiające się w trakcie ich pracy idee i zapatrywania są pozytywne, czy negatywne, bądź słuszne, czy niesłuszne. Gdy ludzie ich pytają: „Pojawiła się tutaj tego rodzaju idea czy takie zapatrywanie – czy jest ono właściwe?”, odpowiadają: „Ludzkie umysły są wolne. Nie należy ich ograniczać. Musi istnieć pewna różnorodność – powinno się pozwalać na prezentowanie i wyrażanie wszelkiego rodzaju idei”. Taki właśnie jest ich punkt widzenia, jeśli chodzi o istnienie rozmaitych idei. To znaczy, że niezależnie od tego, jakie pojawiają się idee lub zapatrywania – bez względu na to, czy są one słuszne, czy nie, właściwe, czy niewłaściwe – ludzie ci uważają, że wszystkie one powinny mieć prawo istnieć i że powinno się je prezentować bez ograniczeń. Uważają, że jeśli tylko ktoś myśli w pewien sposób, jeśli tylko ktoś ma pewną potrzebę, jeśli tylko dana idea znajduje odbiorców lub ludzi, którzy ją popierają, jej istnienie ma swoją wartość. Ta ich myśl i to ich zapatrywanie jest czymś bardzo niejasnym. Mówiąc słowami niewierzących, często istnieje ono w „szarej strefie” pozbawionej granic. Ludzie ci nie mają ścisłych standardów ani kryteriów oceny tego, czy różne rzeczy są właściwe, czy niewłaściwe. Można również powiedzieć, że nie zajmują żadnego konkretnego stanowiska, nie mają żadnych rzeczywistych idei ani zapatrywań. Oczywiście można również stwierdzić, że niczego nie wspierają w sposób pozytywny. Czy zatem tacy ludzie są w stanie przyjąć prawdę? Czy mogą ją zrozumieć? Naprawdę trudno powiedzieć. Posiadanie niskiego potencjału jest problematyczne. Kiedy ludzie o niskim potencjale napotykają jednocześnie dwie idee lub dwa zapatrywania, nie mają na ich temat własnego zdania; nie wiedzą, która idea czy zapatrywanie jest właściwe, a które niewłaściwe. Opowiadają się więc za tą stroną, która jest akurat bardziej stanowcza. To właśnie nazywa się brakiem własnego stanowiska. Tacy ludzie to jednostki mające zamęt w głowie. Nie będziemy rozprawiać tutaj o tym, jak wyglądają dążenia ich człowieczeństwa ani ich charakter – jeśli chodzi o ich zdolność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy, potencjał takich ludzi jest po prostu przeciętny. Dlaczego tak mówię? Dlatego, że chociaż ich potencjał pozwala im sobie z grubsza oszacować pewne rzeczy na płaszczyźnie idei, brak im umiejętności oceny autentyczności różnych rzeczy i zdolności rozpoznania, czy rzeczy te są słuszne, czy nie, właściwe, czy niewłaściwe. Dlatego właśnie ich potencjał klasyfikowany jest jako przeciętny. Ponieważ, jeśli chodzi o ocenę różnych rzeczy, ich idee, zapatrywania i postawy są bardzo niejasne i nie obierają oni tego, co pozytywne, za swoją podstawę czy kryterium, są w stanie robić pewne dobre rzeczy, ale także pewne rzeczy złe. Potrafią robić pewne względnie właściwe rzeczy, które przynoszą korzyści innym i pomagają człowieczeństwu, ale jednocześnie mogą robić rzeczy, które szkodzą innym i mają na nich negatywny wpływ. Dlatego też potencjał takich ludzi jest po prostu przeciętny. Załóżmy na przykład, że jest pewien film, w którym idee propagowane przez reżysera są stosunkowo pozytywne i licujące z człowieczeństwem i są przemyśleniami, które pozostają stosunkowo zgodne z potrzebami człowieczeństwa – potrzebami, które znajdują uzasadnienie w dzisiejszym społeczeństwie, takimi jak demokracja, wolność, prawa człowieka i inne rzeczy pozytywne – a za pośrednictwem tego filmu reżyser wydobywa na światło dzienne te tkwiące głęboko w ludzkich myślach idee, aby pomóc ludziom się z nimi zapoznać. Jeśli osoba o przeciętnym potencjale obejrzy ten film, będzie w stanie rozpoznać, że te idee są dobre i właściwe. Może dostrzec, że są one w dzisiejszym społeczeństwie stosunkowo popularne i darzone szacunkiem; może również dostrzec, że idee propagowane przez reżysera są właściwe. Ale jeśli w tym samym filmie reżyser opowiada się również za pewnymi stosunkowo niszowymi ideami – myślami, które większości dorosłych i osób ze zdolnością pojmowania nie przyszłyby do głowy, i które są bardzo skrajne i, można by nawet stwierdzić, są rzadko spotykane lub prawie niemożliwe zgodnie z normalnymi prawami rozwoju spraw – to osoby mające przeciętną zdolność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy nie byłyby w stanie ich rozróżnić przy oglądaniu tego filmu. Ludzie tacy pomyśleliby sobie: „Te konkretne idee propagowane przez reżysera nie są niesłuszne. Nawet jeśli tylko niewielka liczba osób darzy je sympatią i popiera, idee te winny być otaczane szacunkiem w dzisiejszym społeczeństwie; powinny być upubliczniane, tak aby każdy mógł je poznać i zaakceptować”. Widzisz, niezależnie od tego, czy idee propagowane przez reżysera w tym filmie są pozytywne, czy mają negatywny wpływ na ludzi, takie osoby je zaakceptują, a nawet w szczególny sposób będą je sobie cenić. Dla takich ludzi nie ma bowiem wyraźnej bądź ściśle określonej różnicy pomiędzy tym, co właściwe, a tym, co niewłaściwe. Dlatego właśnie są w stanie zaakceptować to, co jest pozytywne w tym filmie, ale potrafią też zaakceptować to, co negatywne. Ponieważ zaś potrafią te rzeczy zaakceptować, będą również je stosować. Włączą je do dzieł, które wyrażają ich własne idee i zapatrywania, lub wpoją je innym ludziom w codziennym życiu, wywierając na nich wpływ. Rzeczy pozytywne będą miały oczywiście dobry wpływ na ludzi, podczas gdy rzeczy negatywne będą niewątpliwie wpływać na ludzi negatywnie. Dlatego też takie osoby, robiąc pewne dobre rzeczy, będą również robić rzeczy złe. Na przykład, gdy jesteś głodny, dadzą ci miskę owsianki, ale w owsiance będzie odrobina piasku, a jeśli będziesz spożywał ją przez dłuższy czas, twoje zdrowie na tym ucierpi. Albo dadzą ci talerz strawy, ale będzie w nim mnóstwo much i komarów. Jego zawartość może ci smakować, lecz zawiera pewne bakterie, które są szkodliwe dla organizmu. Chociaż tacy ludzie zaspokoją twój głód i napełnią ci żołądek, wywołają również pewne niekorzystne skutki dla twojego organizmu. W ten sam sposób, jeżeli brak ci rozeznania, to kiedy oglądasz jakieś dzieło, jest bardzo prawdopodobne, że zaakceptujesz pewne zawarte w nim błędne idee i zapatrywania, dając im się wprowadzić w błąd i zatruwając się ich jadem. Dlatego też bardzo ważne jest również posiadanie zdolności rozpoznawania rzeczy. Takie właśnie przejawy charakteryzują ludzi o przeciętnym potencjale, jeśli chodzi o ich zdolność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy.

Następny poziom stanowią ludzie o niskim potencjale. Takie osoby w ogóle nie posiadają zdolności właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy. To znaczy, że kiedy cokolwiek widzą, nie wiedzą, które idee i zapatrywania powinno się mieć ani jaki punkt widzenia lub postawę należy przyjąć, aby była ona właściwa. Nie wiedzą nawet tego, jakiego rodzaju niewłaściwe idee i zapatrywania ludzie żywią w tej sprawie, ani jakimi ideami ludzie zwykli się niegdyś kierować, stając w obliczu takich kwestii. Wymaga to bowiem pewnej logiki myślenia, a ludzie o niskim potencjale po prostu nie są w stanie się na nią zdobyć, więc nie ma mowy, aby byli w stanie właściwie oszacować różne rzeczy. Dopiero gdy ktoś jest w stanie oszacować pewne rzeczy, można stwierdzić, jak wygląda jego zdolność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy. Jeśli nie potrafi nawet z grubsza oszacować sobie pewnych rzeczy, nie ma najmniejszego sensu dyskutować o tym, czy posiada umiejętność właściwej ich oceny. Na przykład, po przeczytaniu jakiegoś artykułu, niektórzy mówią: „W tym artykule używa się kwiecistego języka, a jego treści wyrażane są bardzo zgrabnie i w sposób dosyć humorystyczny. Ten artykuł jest wyśmienicie napisany!”. Ktoś wówczas pyta: „Jakie idee i zapatrywania autor chciał wyrazić w tym artykule? Jakie jest jego podejście do tego rodzaju ludzi, zdarzeń i spraw?”. „Ach, więc w tym artykule zaprezentowano jakieś podejście? Czy wchodzą tutaj również w grę jakieś idee i zapatrywania? Nie dostrzegłem tego. Tak czy inaczej, sądzę, że ten jego artykuł jest dobrze napisany i czytałem go z przyjemnością”. Rozmówca pyta: „W takim razie które spośród wyrażonych przez autora idei i zapatrywań ci się podobały? Czy wiesz, który akapit lub który fragment wyraża określone myśli i zapatrywania autora oraz jaka jest główna idea artykułu?”. Ten ktoś odpowiada: „Jeszcze do tego nie doszedłem”. Czyta ten artykuł jeszcze dwa albo trzy razy i nadal ma jedynie poczucie, że artykuł jest dobrze napisany, a jego autor posługuje się pięknym językiem. Jeśli zaś chodzi o to, jakie idee i zapatrywania artykuł ten wyraża, to nie potrafi tego dostrzec. To obnaża prawdę o tym, jaki jest jego potencjał, nieprawdaż? Jeżeli czyta ten artykuł i nie potrafi stwierdzić, jakie idee i zapatrywania artykuł ten wyłuszcza, można jedynie powiedzieć, że brak mu zdolności właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy i jest osobą o niskim potencjale. Jeśli artykuł zawiera wyraziste sformułowania, których język od razu wyjaśnia przedstawione w nim właściwe idee i zapatrywania, a ten ktoś i tak nie jest w stanie tego dostrzec, dowodzi to, że jego potencjał jest wyjątkowo niski. Ktoś taki potrafi jedynie stwierdzić: „Ten artykuł jest dobrze napisany, jego język jest potoczysty, a styl – dobry”, ale nie wie ani nie rozumie, czy opisane w artykule fakty mają charakter obiektywny, jakie odczucia wzbudza on w czytelnikach albo czego czytelnicy mogą się z niego dowiedzieć i jakie mogą wyciągnąć z niego wnioski – i tak musiałby spytać o to autora. To zaś dowodzi w całej pełni, że tacy ludzie mają niski potencjał. W jaki sposób się to przejawia? Ich niski potencjał przejawia się w tym, że nie rozumieją, czym są idee i zapatrywania, i nie rozumieją, jak oszacować pewne rzeczy, a oczywiście jeszcze dobitniej przejawia się w tym, że są zupełnie niezdolni do dokonania właściwej ich oceny. Przejawy te określa się łącznie mianem braku zdolności właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy. Ludzie, którym brakuje tej umiejętności, są gorsi od tych o przeciętnym potencjale w tym względzie, że nie tylko brak im umiejętności właściwej oceny rzeczy, lecz także nie potrafią pewnych rzeczy choćby z grubsza oszacować. Dlatego też, jeśli chodzi o pewne kwestie na płaszczyźnie idei i zapatrywań, logiki myślenia lub tego, czy coś licuje z człowieczeństwem lub zgodne jest z obiektywnymi prawami dotyczącymi różnych rzeczy, nie potrafią ich przejrzeć i nie wiedzą, jak je oszacować. Nie potrafią nawet dostrzec, czy ten artykuł wyłuszcza jakiekolwiek idee lub zapatrywania, a co dopiero stwierdzić, czy te idee i zapatrywania są właściwe, czy niewłaściwe. Tylko dlatego, że chodzili do szkoły, potrafią czytać różne rzeczy wiążące się ze słowami, wiedzą, umiejętnościami technicznymi i zawodami, lecz zatrzymują się na poziomie, na którym są w stanie czytać i oglądać różne rzeczy oraz słuchać ich, nie potrafiąc ich przy tym w ogóle oszacować. Takie właśnie osoby są ludźmi o niskim potencjale. Ludzie o niskim potencjale potrafią mówić o sprawach odnoszących się do poziomu umiejętności technicznych i zawodowych lub wiedzy, takich jak to, czyjego autorstwa jest to czy inne słynne dzieło, z czyich ust padł przytaczany właśnie słynny cytat, do jakiego stylu ekspresji nawiązuje się w danym dziele lub jakimi umiejętnościami technicznymi lub zawodowymi się posłużono do osiągnięcia tego efektu – takie rzeczy są bowiem w stanie dostrzec. Nie rozumieją jednak, jakie koncepcje wspiera się i wyraża na bazie tych umiejętności technicznych i zawodowych lub wiedzy, ani też nie rozumieją, jakie koncepcje, podstawy lub fundamentalne zasady kryją się za kompozycją i sposobem prezentacji tych rzeczy. To właśnie znaczy mieć niski potencjał. Tacy ludzie mają jedną cechę: nie potrafią rozważać różnych rzeczy ani nie wiedzą, jak mają o nich myśleć. Nie wiedzą, jak zidentyfikować, ocenić lub rozpoznać podstawową przyczynę i istotę zjawisk, które coś wywołuje, albo ich przyszły kierunek rozwoju i wpływ, jaki będą miały na osoby, zdarzenia i sprawy. Tacy ludzie nie myślą w sposób normalny. Zakres rzeczy, które są w stanie zrozumieć, i doświadczeń życiowych, które potrafią pojąć, jest bardzo ograniczony. Bez względu na to, jak skomplikowane są sprawy, które napotykają, nie mogą ich zrozumieć ani przejrzeć. Oznacza to, że potrafią myśleć jedynie o dotyczących czegoś w sposób powierzchowny słowach, które słyszą, i tekście, który widzą, a także o odnośnych zewnętrznych formach i metodach, osiągając przy tym tylko ten właśnie poziom. Jeśli chodzi o pewne głębsze aspekty, takie jak wzajemne relacje, związki logiczne i wzajemne wpływy pomiędzy różnymi rzeczami, to nie myślą o nich ani nawet nie są w stanie o nich myśleć. Niektórzy nawet rozmyślają o czymś tak usilnie, że tracą apetyt, nie mogą spać lub popadają w depresję, a i tak nie potrafią danej rzeczy przejrzeć. To właśnie znaczy mieć niski potencjał. Miarą tego, czy dana osoba ma zdolność właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy, jest to, czy napotykając jakąś kwestię, potrafi wydawać osądy w taki sposób, aby uzyskać kilka możliwości dotyczących złożonych relacji, powiązań lub wzajemnych wpływów pomiędzy różnymi rzeczami, jak również skutków, jakie rzeczy te mogą później przynieść. Jeśli dana osoba jest w stanie jedynie opowiedzieć, co ktoś powiedział lub zrobił, relacjonując po prostu to, co słyszała lub widziała, bez choćby krzty rozeznania, i nie będąc przy tym w stanie dostrzec jakichkolwiek kwestii, wskazuje to, że osoba ta nie myśli w sposób normalny. Ludzie, którzy nie potrafią myśleć, nie potrafią oszacować pewnych rzeczy i oczywiście brak im tym samym zdolności właściwego szacowania i oceniania różnych rzeczy, a także nie wiedzą, jak mają myśleć. Dlaczego więc musimy omawiać tę umiejętność? Jeśli ludziom brak rozmaitych umiejętności niezbędnych do tego, by właściwie oceniać świat materialny, to ich potencjał jest niski. Nie wiedzą, jak mają myśleć, a ich myśleniu brakuje logiki, więc tacy ludzie pozbawieni są zdolności pojmowania prawdy. Dzieje się tak dlatego, że prawda obejmuje, z jednej strony, różne aspekty spraw w prawdziwym ludzkim życiu, a jednocześnie także rozmaite zasady, które ludzie powinni praktykować, aby odrzucić swoje skażone skłonności. Rzecz jasna, obejmuje ona tym bardziej różnego rodzaju jednoaspektowe lub złożone, wieloaspektowe problemy, które ludzie napotykają w prawdziwym życiu, oraz relacje pomiędzy tymi problemami. Niezależnie od tego, czy chodzi o pojedynczą prawdę, czy też o wiele wzajemnie ze sobą powiązanych prawd, żadna prawda nie stanowi przepisu. Prawdy są raczej zasadami lub kryteriami służącymi do oceny jakiejś kategorii rzeczy. Skoro już mowa o zasadach i kryteriach, nie są one przepisami ani matematycznymi wzorami i równaniami, takimi jak jeden plus jeden równa się dwa. A skoro nie są wzorami, to ludzie, napotykając różne sprawy w prawdziwym życiu, muszą być w stanie się zastanawiać i poszukiwać odpowiedzi na pytanie, które związane z człowieczeństwem problemy wchodzą w grę, czy przejawy człowieczeństwa w danym aspekcie obejmują elementy jakiejś skażonej skłonności oraz jakie jeszcze stany i przejawy odnoszą się do tego samego typu skażonego usposobienia, a także które aspekty prawdy ludzie powinni praktykować i których powinni przestrzegać, aby osiągnąć zmianę usposobienia – ludzie muszą to wszystko rozumieć. Jeśli znasz jedynie słowa, którymi wyrażona została dana prawda, lecz nie wiesz, jakie są zasady, o których mowa w tym aspekcie prawdy, to nie będziesz wiedział, jak odnieść daną prawdę do rozmaitych spraw w rzeczywistym życiu ani jak ją praktykować. Jeśli nie posiadasz zdolności pojmowania prawdy, nie będziesz w stanie odnieść jej do problemów, które istnieją w twoim wnętrzu, albo do problemów, które napotykasz w prawdziwym życiu. Nie będziesz wiedział, jak wiele aspektów prawdy wchodzi w grę, jaka jest ścieżka praktyki i wejścia w prawdę ani jakie problemy powinieneś rozwiązać. I oczywiście nie ma nawet mowy o tym, żebyś był w stanie postrzegać ludzi i sprawy lub zachowywać się i działać w oparciu o słowa Boże, ani o tym, abyś był w stanie przestrzegać prawdozasad lub praktykować zgodnie z nimi. Jeśli nie potrafisz właściwie oszacować pewnych osób, zdarzeń i spraw związanych z ludzkim życiem, nie masz na ich temat żadnych przemyśleń ani zapatrywań i zasadniczo nie jesteś w stanie pojmować rzeczy odnoszących się do sfery myślenia, zupełnie nie potrafiąc ich oszacować, a tym bardziej nie będąc w stanie właściwie ich ocenić, można powiedzieć, że nie posiadasz zdolności pojmowania prawdy. Jeśli zaś nie posiadasz zdolności pojmowania prawdy i nie jesteś w stanie jej zrozumieć, to czym się posłużysz, aby usunąć wady swojego człowieczeństwa i odrzucić swoje skażone skłonności? Jeśli nie masz zdolności pojmowania prawdy, nie będziesz wiedział, jakie prawdozasady związane są ze sprawą, z którą masz akurat do czynienia. I nie będziesz też, rzecz jasna, wiedział, jakich prawdozasad powinieneś przestrzegać. Wobec tego będziesz działał na oślep – albo postępując zgodnie z przepisami, albo kierując się własnymi pojęciami i wyobrażeniami, albo też w inny sposób nierozważnie popełniając występki. Nierozumienie prawdy prowadzi do takich właśnie konsekwencji i takich przejawów.